· Bởi WLAM
Vải mát lạnh là gì? Hiểu đúng chỉ số Qmax trước khi mua áo
"Vải mát lạnh", "băng lụa", "ice silk", "cool touch"... rất nhiều áo thể thao quảng cáo cảm giác mát. Nhưng chỉ có một con số đo được và so sánh được: chỉ số qmax. Bài này giải thích qmax là gì, đo ra sao và nên đọc nó thế nào.
Qmax đo cái gì
Qmax (theo tiêu chuẩn viết là qmax) đo cảm giác mát tức thì khi da vừa chạm vào vải. Trong phòng thí nghiệm, một tấm kim loại được làm ấm gần bằng nhiệt độ da (khoảng 30°C) rồi đặt lên mẫu vải ở nhiệt độ thấp hơn. Máy ghi lại dòng nhiệt cực đại truyền từ tấm ấm sang vải trong khoảnh khắc chạm đầu tiên, tính bằng W/cm².
Nhiệt rút khỏi da càng nhanh thì da càng thấy mát. Vì vậy qmax càng cao, vải càng mát khi chạm.
Khái niệm này do GS. Sueo Kawabata (Đại học Kyoto) xây dựng từ thập niên 1970, trong hệ thống đánh giá cảm giác vải KES. Máy đo phổ biến hiện nay là KES-F7 Thermo Labo của hãng Kato Tech (Nhật Bản).
Tiêu chuẩn và ngưỡng "vải mát"
- JIS L 1927 (Nhật Bản), GB/T 35263-2017 (Trung Quốc) và CNS 15687 (Đài Loan) là các tiêu chuẩn đo cảm giác mát khi chạm.
- Theo GB/T 35263, vải có qmax từ 0,15 W/cm² trở lên mới được xem là có tính mát khi chạm.
- Tiêu chuẩn hàng dệt kim FZ/T 73067-2020 của Trung Quốc đặt các mức cao hơn: 0,18 (đạt), 0,20 (loại một) và 0,25 W/cm² (loại cao cấp).
Những điều qmax không nói
- Chỉ là cảm giác lúc chạm. Qmax đo khoảnh khắc đầu tiên, không đo việc áo làm mát cơ thể suốt buổi. Độ thoáng và khả năng khô nhanh mới quyết định cảm giác sau 30 phút vận động.
- Phụ thuộc diện tiếp xúc. Giá trị qmax phụ thuộc nhiều vào diện tích da tiếp xúc với bề mặt vải: vải mịn, phẳng chạm da nhiều hơn nên thường có qmax cao hơn vải xù.
- Có thể giảm sau giặt. Các chuyên gia dệt may Trung Quốc lưu ý độ mát có thể giảm dần sau nhiều lần giặt, và khuyên người mua thận trọng với nhãn chỉ ghi "băng lụa", "ice feel" mà không kèm số liệu đo.
Đọc nhãn thế nào cho đúng
- Hỏi con số qmax cụ thể, không chỉ chữ "mát lạnh".
- Hỏi tiêu chuẩn đo (JIS L 1927 hay GB/T 35263) và đơn vị kiểm định.
- So với ngưỡng 0,15 W/cm²: càng vượt xa, cảm giác mát khi chạm càng rõ.
Qmax của các mẫu WLAM
Các số dưới đây lấy từ báo cáo thử nghiệm vải của nhà sản xuất, đã ghi trên từng trang sản phẩm:
| Mẫu | qmax (W/cm²) |
|---|---|
| 01W226 · Polo Zip Kẻ Sọc | 0,24 |
| 01W227 · Polo Color-Block | 0,23 |
| 02W234 · Polo Zip Cổ Viền Kẻ | 0,23 |
| 02W222 · Polo Gân Tăm | 0,22 |
| 01W228 · Polo Zip Viền Tương Phản | 0,20 |
| 01W229 · Polo Cổ V Phối Viền | 0,19 |
Tất cả đều vượt ngưỡng 0,15 của GB/T 35263. Mẫu 01W226 đạt 0,24, cao hơn ngưỡng khoảng 60%.